MedycynaZdrowie

Talasemia – dlaczego dochodzi do rozwoju choroby?

Talasemia to choroba dziedziczna, spowodowana mutacjami w genach kodujących globinę, białko występujące w czerwonych krwinkach i odpowiedzialne za transport tlenu. Mutacje te powodują zmniejszenie ilości białka globiny, co skutkuje zmniejszeniem ilości zdrowych czerwonych krwinek, a w konsekwencji zaburzeniem transportu tlenu do tkanek organizmu.

Rozróżniamy dwie główne postacie talasemii: alfa i beta, w zależności od tego, która globina dotknięta została mutacją. Talasemie alfa powodują mutacje w genach kodujących białka globiny alfa, natomiast talasemia beta mutacje w genach kodujących białka globiny beta. Aby choroba wystąpiła, musi być dziedziczona zarówno od matki, jak i od ojca. Osoby, które odziedziczyły tylko jedną kopię mutowanego genu, są nosicielami talasemii i nie wykazują zwykle objawów choroby, ale mogą przekazywać ją swoim potomkom.

Talasemia – na czym polega choroba?

Talasemia to grupa dziedzicznych chorób krwi, które powodują zaburzenia w produkcji hemoglobiny – białka odpowiedzialnego za transport tlenu przez krew. Hemoglobina składa się z dwóch podjednostek – globiny alfa i beta. W przypadku talasemii dochodzi do niedoboru jednej z tych podjednostek, co prowadzi do powstawania niedojrzałych erytrocytów i niedokrwistości.

W zależności od rodzaju talasemii, niedobór może dotyczyć globiny alfa (talasemia alfa) lub globiny beta (talasemia beta). Talasemię można dziedziczyć w sposób autosomalny recesywny, co oznacza, że aby choroba się objawiła, muszą wystąpić dwa wadliwe allele, dziedziczone po jednym od każdego z rodziców.

Objawy talasemii zależą od stopnia niedokrwistości i mogą obejmować m.in. osłabienie, zmęczenie, bladość skóry, zaburzenia rytmu serca, zwiększoną wrażliwość na infekcje oraz deformacje kości.

Diagnostyka talasemii polega na badaniach krwi oraz testach genetycznych. Leczenie zależy od stopnia zaawansowania choroby i może obejmować regularne transfuzje krwi, terapię żelazową, a w cięższych przypadkach przeszczepienie szpiku kostnego.

Ze względu na dziedziczną naturę talasemii, nie można jej zapobiegać, jednak możliwe jest przeprowadzenie testów genetycznych, które pozwalają na wcześniejsze wykrycie choroby i podjęcie odpowiednich działań terapeutycznych.

Talasemia – Dlaczego dochodzi do rozwoju choroby?

Talasemia jest chorobą dziedziczną, która powstaje z powodu mutacji genów kodujących białka hemoglobiny – substancję, która odpowiada za transport tlenu we krwi. W wyniku mutacji genów, dochodzi do zaburzeń w produkcji lub funkcjonowaniu hemoglobiny. A to prowadzi do niedokrwistości (zubożenia liczby i jakości czerwonych krwinek) oraz innych powikłań.

Chorobę tą dziedziczy się w sposób autosomalny recesywny, co oznacza, że chorobę wywołują mutacje w obu allelach danego genu. Osoby, które odziedziczyły jedną kopię uszkodzonego genu, są nosicielami talasemii i zwykle nie wykazują żadnych objawów choroby. Jednak gdy dziecko odziedziczy dwie kopie uszkodzonego genu (po jednej od każdego rodzica), rozwija się pełnoobjawowa talasemia.

Objawy

Talasemia to choroba genetyczna, której objawy zależą od rodzaju i stopnia ciężkości choroby. Talasemia alfa zwykle jest bardziej ciężka niż talasemia beta. Niektórzy ludzie z talasemią mają tylko łagodne objawy lub w ogóle nie wykazują żadnych objawów. Podczas gdy inni mogą doświadczać poważniejszych objawów.

Objawy talasemii mogą obejmować:

  • Słabość i zmęczenie
  • Bladość skóry
  • Zaburzenia oddychania
  • Zaburzenia rytmu serca
  • Powiększenie śledziony i wątroby
  • Powiększenie kości czaszki i twarzy
  • Bóle stawów
  • Opóźnienie wzrostu i dojrzewania płciowego u dzieci
  • W przypadku ciężkiej talasemii beta, mogą występować poważne komplikacje, takie jak niedokrwistość zagrażająca życiu, problemy z sercem, powiększenie wątroby i śledziony oraz zwiększone ryzyko zakażeń.

Talasemia i jej postacie

Talasemia to grupa chorób dziedziczonych w sposób autosomalny recesywny, charakteryzujących się niedoborem syntezy hemoglobiny. Istnieją dwie podstawowe postaci talasemii: alfa-talasemia i beta-talasemia.

Alfa-talasemia powodują mutacje w genach kodujących łańcuchy alfa-globiny. Choroba może objawiać się w różny sposób, w zależności od liczby zaangażowanych genów. Osoby z jednym zmutowanym genem (talasemia alfa niskiego stopnia) mogą być całkowicie bezobjawowe. Podczas gdy osoby z trzema lub czterema zmutowanymi genami (talasemia alfa wysokiego stopnia) mogą wymagać transfuzji krwi.

Beta-talasemia powodują mutacje w genie kodującym łańcuchy beta-globiny. W zależności od stopnia niedoboru białka, talasemia beta może mieć różne postacie. Najłagodniejsza postać to talasemia beta nosicielska, podczas gdy najcięższa to talasemia beta major. Osoby z talasemią beta major zwykle wymagają regularnych transfuzji krwi i innych terapii, takich jak chelatowanie żelaza. Pozwala to kontrolować powikłania związane z nadmiarem żelaza we krwi.

Diagnostyka i leczenie talasemii

Diagnostyka talasemii polega na badaniach laboratoryjnych, takich jak badania morfologii krwi, elektroforeza hemoglobiny, badania genetyczne itp.

Leczenie talasemii zależy od postaci choroby i jej nasilenia. Osoby z łagodną postacią talasemii często nie wymagają leczenia, a jedynie regularnych badań krwi w celu monitorowania poziomu hemoglobiny. W przypadku cięższych postaci talasemii leczenie może obejmować regularne transfuzje krwi. Często stosuje się podawanie kwasu foliowego, leków żelazowych, przeszczep szpiku kostnego lub terapię genową. Często wymagane jest również leczenie objawowe, np. leczenie przeciwbólowe.

W przypadku talasemii alfa, której przyczyną jest brak lub niedobór produkcji alfa-globiny, leczenie polega na uzupełnianiu brakującej globiny za pomocą transfuzji krwi. Stosuje się także podawanie hormonów stymulujących produkcję krwi, a także podawania witaminy D i wapnia w celu zapobiegania osteoporozie.

W leczeniu talasemii beta, której przyczyną jest defekt beta-globiny, stosowane są transfuzje krwi oraz leki żelazowe. Ma to na celu zmniejszenia nadmiernego wchłaniania żelaza. Może być również stosowane leczenie przeciwmalaryczne, ponieważ chory na talasemię beta jest bardziej narażony na zakażenia chorobami tropikalnymi.

W każdym przypadku leczenie powinno być prowadzone przez doświadczonego lekarza specjalistę.

Czy talasemia wpływa na rozwój dziecka?

Talasemia to choroba genetyczna, która może wpłynąć na rozwój dziecka, szczególnie jeśli nie jest odpowiednio leczona. W cięższych postaciach talasemii, które prowadzą do niedokrwistości, dziecko może mieć opóźnienie wzrostu i rozwoju, problemy z sercem, kośćmi i układem hormonalnym. Ponadto, częste transfuzje krwi i leczenie żelazem mogą prowadzić do powikłań, takich jak przedawkowanie żelaza i uszkodzenie wątroby, serca i trzustki. W przypadku podejrzenia talasemii u dziecka, ważne jest, aby skonsultować się z lekarzem i rozpocząć odpowiednie leczenie. Ma to na celu zminimalizować ryzyko powikłań i zapewnić dziecku najlepsze szanse na rozwój.

Czy można zapobiegać tej chorobie?

Talasemia jest chorobą dziedziczną, więc nie jest możliwe całkowite zapobieganie jej wystąpieniu. Jednak możliwe jest przeprowadzenie badań genetycznych w celu wczesnego wykrycia choroby u rodziców lub podczas ciąży. W przypadku wykrycia talasemii u jednego lub obojga rodziców, istnieją różne metody zapobiegania chorobie u potomstwa.

Jedną z metod jest zapobieganie ciąży przez unikanie kontaktu zakaźnego mężczyzny z kobietą w czasie owulacji lub stosowanie prezerwatyw. Inną metodą jest diagnoza prenatalna, czyli badania przeprowadzane w trakcie ciąży, które umożliwiają wykrycie talasemii u płodu. W przypadku wykrycia choroby, można podjąć decyzję o przerwaniu ciąży lub przygotować się na urodzenie dziecka z talasemią. Następnie podjąć odpowiednie leczenie.

W niektórych krajach prowadzone są także programy skriningowe. Polegają na badaniu wszystkich noworodków w kierunku talasemii, co umożliwia wczesne wykrycie choroby i podjęcie odpowiedniego leczenia.

Powiązane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Sprawdź również
Close
Back to top button