MedycynaZdrowie

Borelioza – objawy, profilaktyka, leczenie, badania.

Borelioza, znana również jako choroba z Lyme, jest chorobą zakaźną, którą przenoszą kleszcze. Do najczęściej spotykanych objawów boreliozy należą:

  • Rumień wędrujący – charakterystyczna czerwona plama na skórze, która zaczyna się w miejscu ukąszenia kleszcza i rozprzestrzenia się wokół niego. W przypadku boreliozy rumień może wystąpić nawet po kilku tygodniach od ukąszenia.
  • Gorączka, bóle głowy, zmęczenie, bóle mięśni i stawów, nudności, wymioty i biegunka.
  • W późniejszych stadiach boreliozy może pojawić się zapalenie stawów, nerwów, a także skóry i serca.

Profilaktyka boreliozy polega na unikaniu miejsc, gdzie występują kleszcze, noszeniu długich ubrań, stosowaniu repelentów przeciw kleszczom, dokładnym sprawdzeniu swojego ciała po pobycie na łonie natury, a także szczepieniu przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu.

Leczenie boreliozy polega na stosowaniu antybiotyków przez okres kilku tygodni lub miesięcy, w zależności od zaawansowania choroby. Ważne jest, aby leczenie zostało przeprowadzone pod kontrolą lekarza.

Badania boreliozy polegają na pobraniu próbki krwi i badaniu obecności przeciwciał przeciwko bakterii Borrelia burgdorferi, która powoduje boreliozę. Ważne jest jednak, aby w przypadku podejrzenia boreliozy nie czekać na wynik badań, tylko jak najszybciej skonsultować się z lekarzem.

Borelioza – znana choroba odkleszczowa

Tak, borelioza jest chorobą odkleszczową, którą wywołuje bakteria Borrelia burgdorferi, przenoszona przez kleszcze. Bakterie te zasiedlają jelita kleszczy, które z kolei mogą przenieść je na człowieka, podczas ukąszenia.

W Polsce borelioza jest jedną z najczęstszych chorób odkleszczowych, a kleszcze, które przenoszą chorobę, można spotkać praktycznie w całym kraju. Dlatego tak ważne jest przestrzeganie zasad profilaktyki i szybkie reagowanie na pojawiające się objawy.

Jakie są objawy boreliozy?

Objawy boreliozy są bardzo zróżnicowane i zależą od stadium choroby oraz indywidualnych cech organizmu. Jednym z charakterystycznych objawów boreliozy jest rumień wędrujący, czyli czerwona plama na skórze, która pojawia się w miejscu ukąszenia kleszcza i rozprzestrzenia się stopniowo wokół niego. Jednakże nie zawsze pojawia się rumień wędrujący, dlatego ważne jest zwrócenie uwagi na inne objawy, takie jak:

  • Gorączka, bóle głowy, osłabienie, zmęczenie,
  • Bóle mięśni i stawów,
  • Bóle gardła,
  • Zmiany skórne poza rumieniem wędrującym,
  • Zaburzenia pracy serca, np. zaczerwienienie, bóle w klatce piersiowej, kołatanie serca,
  • Zaburzenia neurologiczne, takie jak: drgawki, zaburzenia koordynacji ruchowej, osłabienie mięśni, zawroty głowy, bóle głowy, problemy z pamięcią i koncentracją.

W przypadku wystąpienia któregokolwiek z tych objawów, szczególnie jeśli była możliwość kontaktu z kleszczami, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. Im szybciej zdiagnozuje boreliozę, tym skuteczniejsze będzie leczenie i niższe ryzyko wystąpienia powikłań.

Borelioza – objawy skórne

Na początkowym etapie choroby (tzw. borelioza wczesna), objawem skórnym jest rumień wędrujący. Jest to charakterystyczny, okrągły lub owalny zaczerwieniony obszar na skórze, który pojawia się w miejscu ukąszenia kleszcza. 

Jeśli leczenie boreliozy nie rozpocznie się na wczesnym etapie, choroba może ewoluować i objawy skórne mogą nasilić się, co powoduje przejście w zaawansowane stadium choroby, tzw. boreliozę późną. W takim przypadku skóra może stać się czerwona, zarówno miejscowo jak i objąć całe ciało. Inne objawy boreliozy mogą powodować problemy z układem poznawczym, problemy z sercem i zapalenie spojówek.

Borelioza – rumień

Rumieniu wędrującemu często towarzyszą objawy grypopodobne, takie jak gorączka, zmęczenie, bóle mięśni i głowy. Nieleczona infekcja może rozprzestrzenić się na inne części ciała, prowadząc do poważniejszych objawów, takich jak ból stawów, kołatanie serca i problemy neurologiczne. Rumień zwykle rośnie w ciągu kilku dni lub tygodni. Charakteryzuje wypukłym i zaczerwienionym środkiem i bledszą skórą na obrzeżach. Możliwe jest także wystąpienie obrzęku wokół rumienia, ból stawów, ból głowy i gorączka.

Jak wygląda diagnostyka boreliozy?

Diagnostyka boreliozy opiera się na wynikach badań lekarskich i diagnostycznych pacjenta. Najważniejszym testem diagnostycznym jest badanie serologiczne, które wykrywa aktywność i nasilenie bakterii Borrelia burgdorferi, które wskazują na boreliozę.

W badaniu serologicznym stosuje się dwie metody: ELISA ( testy z użyciem enzymów) oraz Western blot (technika immunoblotowa). Wyniki badań muszą być przeanalizowane przez lekarza, ponieważ mogą być zafałszowane przez inne choroby, takie jak choroby autoimmunolgiczne.

Przy wczesnym etapie boreliozy, testy serologiczne mogą nie wykazywać występowania objawów, dlatego ważna jest dokładna analiza zjawiska. W dalszym badaniu choroby stosuje się także test PCR (reakcja łańcuchowa polimerazy), który wykrywa bakterie w próbkach krwi lub tkankach. W bardziej zaawansowanym stadium boreliozy, testy serologiczne są bardziej efektywne, ponieważ organizm generuje większą ilość materiału do badania.

Test na boreliozę IgG

IgG to jeden z dwóch głównych typów testów. Wykorzystują badanie działania przeciwciał w odpowiedzi na infekcję Borelią burgdorferi, czyli bakterie odpowiedzialną za boreliozę. 

Test na boreliozę IgG wykonuje się, aby potwierdzić diagnozę boreliozy u osób u których występują charakterystyczne objawy, takie jak rumień wędrujący. Test stosuje się również w celu monitorowania leczenia boreliozy lub przyszłej diagnostyki.

Jakikolwiek wynik testu na boreliozę IgG może być różnie interpretowany. Wysoki poziom wykrywania IgG może pomóc wykryć objawy choroby, ale nie zawsze oznacza on samą chorobę. Ponadto, wynik testu może być nieprawidłowy w początkowych stadiach zachorowania lub u osób z osłabionym układem odpornościowym.

Test Western Blot na boreliozę

Test Western Blot na boreliozę jest bardziej zaawansowanym testem diagnostycznym, który wykorzystuje badanie reakcji poszczególnych białek z bakterią B. burgdorferi. Ma na celu wykrycie przeciwciał przeciwko tej bakterii w surowicy krwi.

Test Western Blot na boreliozę polega na oddzieleniu i reakcji białka z B. burgdorferi. W celu wykrycia reakcji IgM lub IgG skierowanych przeciwko tym białkom. Wyniki testu Western Blot na boreliozę interpretuje się na podstawie potwierdzenia pochodzenia pasm białek, które są dokładnymi antygenami B. burgdorferi. Aby uzyskać wynik pozytywny w teście Western Blot, konieczne jest wykrycie działania IgM lub IgG w porównaniu z co najmniej dwoma nieprawidłowym antygenami. 

Test Western Blot na boreliozę zwykle jest wykonywany jako potwierdzenie wyników testu ELISA lub testu immunofluorescencyjnego (IFA) na przeciwciała przeciwko B. burgdorferi. W przypadku pozytywnego wyniku testu ELISA lub IFA, test Western Blot jest wykonywany, aby potwierdzić diagnozę boreliozy. Jest dokładniejszy niż testy ELISA i IFA. Jest również bardziej kosztowny i wymaga doświadczonego personelu laboratoryjnego do wykonania i interpretacji wyników.

Test PCR na boreliozę

Test PCR (polimeraza łańcuchowa) na boreliozę jest testem diagnostycznym, który wykorzystuje technikę amplifikacji kwasu nukleinowego, aby wydobyć DNA B. burgdorferi. Może być zastosowany do potwierdzenia diagnozy boreliozy u osób z podejrzeniem zakażenia, szczególnie u osób z pozytywnymi wynikami testów serologicznych lub gdy podejrzewa się infekcję w stadium zaawansowanym.

Test ten jest inną metodą diagnostyczną, która nie jest jeszcze popularna w diagnostyce boreliozy. Jest on bardziej czuły niż testy serologiczne i może być zastosowany w bardzo wczesnym występowaniu bakterii B. burgdorferi w organizmie, nawet przed rozpoczęciem rozwoju choroby.

Jednak test PCR na boreliozę może również powodować niepożądane efekty, ponieważ dodatek DNA B. burgdorferi może być wadliwy lub niedostateczny w niektórych próbkach.

Borelioza u dzieci

Borelioza, może również wystąpić u dzieci. Ma różne objawy, w zależności od stadium choroby i indywidualnej reakcji organizmu dziecka na objawy.

Objawy boreliozy u dzieci w początkowej fazie choroby, takie jak rumień wędrujący, gorączka, ból, ból mięśni i stawów, mogą być łatwo przeoczone lub uznane mylnie za choroby wirusowe lub odpornościowe.

W późniejszych stadiach nieleczonej choroby u dzieci, borelioza może skutkować powikłaniami , takimi jak zapalenie stawów, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba serca i inne.

Diagnoza boreliozy u dzieci opiera się na badaniu i wynikach testów diagnostycznych,takich jak: testy serologiczne, test Western Blot lub test PCR. Leczenie boreliozy u dzieci opiera się na stosowaniu antybiotyków. Decyzja o rodzaju i  długości leczenia zależy od stopnia zaawansowania choroby i poszczególnych wyników.

Ważne jest, aby jak najszybciej wykryć zakażenie, zwłaszcza jeśli u dziecka występują charakterystyczne objawy po ugryzieniu kleszcza.

Profilaktyka boreliozy – jak się chronić?

Borelioza jest chorobą, która często występuje po ukąszeniu kleszcza. Oto kilka sposobów na zmniejszenie ryzyka zachorowania:

  • Unikanie obszarów zalesionych i uczęszczanych przez kleszcze, w szczególności w okresie od marca do października, kiedy aktywność kleszczy jest zwiększona.
  • Noszenie długich rękawów i spodni, a także jasnych tkanin, które ułatwiają wykrycie kleszcza.
  • Stosowanie preparatów odstraszających kleszcze, takich jak płyny, spraye, czy żele, np.: DEET, IR3535 lub icaridin.
  • Dokładne sprawdzanie ciała po podejrzeniu ugryzienia, głównie w okolicach łonowych, pachwin i pępka.
  • Usunięcie kleszczy jak najszybciej po ich znalezieniu. Najlepiej sprawdzą się do tego pęseta lub haki do usuwania kleszczy.
  • Zgłębianie wiedzy dotyczącej chorób przenoszonych przez kleszcze, a także szukanie pomocy w przypadku, gdy się pojawi realne zagrożenie.

Czy borelioza jest niebezpieczna?

Tak, borelioza jest chorobą zakaźną wywołaną przez bakterię Borrelia burgdorferi i może być niebezpieczna dla zdrowia, jeśli nie zostanie odpowiednio leczona. Choroba ta jest przenoszona przez kleszcze, a objawy boreliozy mogą powodować wysypkę, gorączkę, ból mięśni i stawów oraz inne choroby powstałe na wskutek zakażenia. Dlatego ważne jest, aby w takim przypadku zwrócić uwagę na to, jak szybko leczyć i leczyć.

Czy można leczyć boreliozę?

Tak, borelioza może być leczona za pomocą antybiotyków. W leczeniu boreliozy zwykle stosuje się antybiotyki zawierające  doksycyklinę, amoksycylinę lub cefuroksym. W przypadku zaawansowanego stadium boreliozy, leczenie może być złożone i bardziej skomplikowane.W takich przypadkach, leczenie może obejmować antybiotyki podawane dożylnie oraz terapię objawową. Gdy dojdzie do zapalenia stawów lub problemów neurologicznych możliwe będzie leczenie pacjenta innymi lekami przeciwbakteryjnymi. Ważne jest, aby zastosować antybiotyki zgodnie z zaleceniami  lekarza i z zachowaniem pełnego okresu leczenia. Zbyt wczesne przerwanie leczenia może doprowadzić do nawrotu choroby.

Leczenie antybiotykami zwykle trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy, w zależności od stopnia zaawansowania choroby i objawów. Długość leczenia zależy od stadium choroby i ogólnego stanu zdrowia pacjenta, ale zwykle trwa od 10 do 21 dni.

Ważne jest, aby pacjenci stosowali się do zaleceń lekarza dotyczących leczenia boreliozy i regularnie wykonywali badania kontrolne, aby upewnić się, że choroba została wyleczona

Borelioza – skutki choroby

Borelioza może wykazywać różne skutki uboczne, zwłaszcza jeśli nie zostanie zdiagnozowana  lub właściwie leczona. Oto niektóre ze skutków boreliozy:

  • zapalenie stawów, głównych stawów kolanowych, a także sztywnienia stawów;
  • zapalenie mózgu i opon mózgowych, co może objawiać się bólem głowy, drgawkami, zaburzeniami widzenia oraz innymi objawami neurologicznymi;
  • nieprawidłowa praca serca,która może doprowadzić do działania takiego jak nieprawidłowy rytm serca czy ból w klatce piersiowej;
  • szkodliwy wpływ na układ oddechowy, duszności, kaszel i ogólne problemy z oddychaniem;
  • chroniczne zmęczenie, problemy z koncentracją i trudności z pamięcią.

Dlatego ważne jest, aby jak najszybciej sprawdzić się z rozpoznaniem, wczesne rozpoznanie i leczenie boreliozy są kluczowe, aby pomóc. Jeśli podejrzewasz, że masz boreliozę, ważne jest, aby wykonać test, który będzie mógł pomóc w badaniu i diagnozie. Wczesne wykrycie i leczenie boreliozy może pomóc w uniknięciu przebiegu i późniejszych skutków choroby.

Powiązane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Sprawdź również
Close
Back to top button