MedycynaZdrowie

Nadciśnienie – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania

Nadciśnienie tętnicze, zwane potocznie “ciśnieniem wysokim”, to stan, w którym ciśnienie krwi w tętnicach jest stale podwyższone. Jest to choroba przewlekła, która może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak choroba wieńcowa, choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca, choroba nerek, udar mózgu i wiele innych.

Nieleczone nadciśnienie tętnicze może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak choroba wieńcowa, choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca, choroba nerek, udar mózgu i wiele innych. Dlatego ważne jest, aby regularnie monitorować ciśnienie krwi i przestrzegać zaleceń lekarza w celu uniknięcia powikłań.

Czym jest nadciśnienie?

Nadciśnienie tętnicze (NT) to choroba, w której ciśnienie krwi w tętnicach jest stale podwyższone. Normalne ciśnienie krwi wynosi 120/80 mm Hg, natomiast u osób z nadciśnieniem tętniczym ciśnienie krwi jest stale wyższe niż 140/90 mm Hg.

Nadciśnienie tętnicze jest chorobą przewlekłą i bez leczenia może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak choroba wieńcowa, choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca, choroba nerek, udar mózgu i wiele innych.

Warto również zauważyć, że nadciśnienie tętnicze jest często chorobą bezobjawową, co oznacza, że osoby z tą chorobą często nie odczuwają żadnych objawów. Dlatego też zaleca się regularne badania lekarskie w celu monitorowania ciśnienia krwi i wczesnego wykrycia choroby.

Rodzaje nadciśnienia tętniczego

Wyróżniamy kilka rodzajów nadciśnienia tętniczego:

  1. Nadciśnienie tętnicze pierwotne (zwane też esencjonalnym) – to najczęstsza forma nadciśnienia tętniczego, która nie wynika z innej choroby, lecz jest skutkiem wielu czynników, w tym genetyki, stylu życia i wieku.
  2. Nadciśnienie tętnicze wtórne – to forma nadciśnienia tętniczego wynikająca z innej choroby lub stanu, na przykład choroby nerek, choroby tarczycy lub zaburzeń hormonalnych.
  3. Nadciśnienie tętnicze oporne – to ciągłe podwyższenie ciśnienia krwi, pomimo stosowania leczenia przeciwnadciśnieniowego złożonego z co najmniej trzech różnych leków w maksymalnych dawkach.
  4. Nadciśnienie tętnicze białego fartucha – to stan, w którym ciśnienie krwi jest podwyższone tylko w gabinecie lekarskim, a poza nim utrzymuje się na normalnym poziomie.
  5. Nadciśnienie tętnicze ciążowe – to stan, w którym ciśnienie krwi kobiety ciężarnej jest podwyższone i może prowadzić do poważnych powikłań zarówno dla matki, jak i dziecka.

W każdym przypadku nadciśnienie tętnicze wymaga regularnej kontroli i odpowiedniego leczenia w celu minimalizacji ryzyka powikłań.

Jakie są przyczyny nadciśnienia?

Przyczyny nadciśnienia tętniczego (NT) mogą być różnorodne i często wynikają z połączenia wielu czynników. Wyróżniamy przede wszystkim trzy główne grupy przyczyn:

  1. Czynniki genetyczne – predyspozycja do nadciśnienia tętniczego może być dziedziczna i występować w rodzinie.
  2. Styl życia – nadciśnienie tętnicze często wiąże się z niezdrowym stylem życia, takim jak brak aktywności fizycznej, palenie papierosów, wysokie spożycie soli, alkoholu i tłustych potraw.
  3. Choroby i stany chorobowe – nadciśnienie tętnicze może być wynikiem innych chorób lub stanów, takich jak choroby nerek, choroby tarczycy, cukrzyca, otyłość, choroby układu sercowo-naczyniowego i wiele innych.

Inne czynniki, takie jak stres, wiek, płeć i niektóre leki, również mogą wpływać na ryzyko wystąpienia nadciśnienia tętniczego. Wiele z tych czynników jest związanych ze stylem życia, dlatego zmiana nawyków żywieniowych, aktywność fizyczna i unikanie palenia papierosów może pomóc w zmniejszeniu ryzyka wystąpienia choroby.

Jak objawia się nadciśnienie?

Nadciśnienie tętnicze często nazywane jest “cichym zabójcą”, ponieważ przez długi czas może nie dawać żadnych objawów, a tymczasem uszkadzać narządy wewnętrzne. Dlatego też regularne badania i pomiary ciśnienia krwi są tak ważne.

Jeśli jednak nadciśnienie tętnicze jest już bardziej zaawansowane, mogą wystąpić następujące objawy:

  1. Bóle głowy, najczęściej w okolicy potylicznej.
  2. Zmęczenie, osłabienie, drażliwość.
  3. Problemy z oddychaniem, duszność.
  4. Bóle w klatce piersiowej, zwłaszcza podczas wysiłku.
  5. Zmiany w widzeniu, jak rozmazana lub podwójna wizja.
  6. Szumy uszne.
  7. Zwiększona częstotliwość oddawania moczu.
  8. Problemy z erekcją.
  9. Ciężkie bóle nóg.

Jednak wiele osób z nadciśnieniem tętniczym może nie mieć żadnych objawów, dlatego też regularne badania ciśnienia krwi są tak istotne, aby wykryć chorobę we wczesnym stadium, przed wystąpieniem powikłań.

Jak rozpoznać nadciśnienie u dzieci i dorosłych?

Rozpoznanie nadciśnienia tętniczego u dzieci i dorosłych polega na pomiarze ciśnienia krwi. U dorosłych normą jest wartość ciśnienia skurczowego poniżej 140 mm Hg i wartość ciśnienia rozkurczowego poniżej 90 mm Hg. W przypadku dzieci wartości te zależą od wieku, płci i wzrostu dziecka.

U dzieci w wieku od 3 do 18 lat ciśnienie krwi powinno się regularnie monitorować. Jeśli ciśnienie skurczowe jest wyższe niż 90 percentyla dla danego wieku i płci, lub wartość ciśnienia rozkurczowego jest wyższa niż 75 percentyla dla danego wieku i płci, mówi się o nadciśnieniu tętniczym u dziecka.

U dorosłych pomiar ciśnienia krwi powinien być przeprowadzany regularnie, przynajmniej raz na dwa lata dla osób z prawidłowym ciśnieniem krwi, a częściej dla osób z nadciśnieniem tętniczym lub zwiększonym ryzykiem jego wystąpienia. Ciśnienie krwi można mierzyć u lekarza lub samodzielnie w domu za pomocą specjalnych aparatów.

Jeśli wyniki pomiaru ciśnienia krwi są nieprawidłowe, zaleca się powtórzenie pomiaru po kilku tygodniach oraz wykonanie dodatkowych badań. Takich jak badania laboratoryjne, badania serca i naczyń krwionośnych czy badania hormonalne, aby wykluczyć ewentualne przyczyny nadciśnienia.

Jak leczyć nadciśnienie?

Leczenie nadciśnienia tętniczego może obejmować zmiany w stylu życia oraz leczenie farmakologiczne. Leczenie powinno być dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta i uzależnione od stopnia nadciśnienia oraz obecności innych chorób.

  1. Zmiany w stylu życia:
  • Regularna aktywność fizyczna: przynajmniej 30 minut umiarkowanego wysiłku większość dni tygodnia.
  • Zdrowa dieta: ograniczenie soli, tłuszczów nasyconych i cholesterolu, zwiększenie spożycia owoców i warzyw, pełnoziarnistych produktów zbożowych, chudego mięsa, ryb i orzechów.
  • Utrzymanie prawidłowej wagi.
  • Ograniczenie spożycia alkoholu.
  • Rzucenie palenia.
  1. Leczenie farmakologiczne:
  • Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACEI): leki, które blokują enzym konwertujący angiotensynę i zmniejszają skurcz naczyń krwionośnych, co obniża ciśnienie krwi.
  • Antagoniści receptora angiotensyny II (ARB): leki, które blokują działanie angiotensyny II i zmniejszają skurcz naczyń krwionośnych, co obniża ciśnienie krwi.
  • Diuretyki: leki, które zwiększają wydalanie wody z organizmu i zmniejszają objętość krwi, co obniża ciśnienie krwi.
  • Blokery kanału wapniowego: leki, które blokują przepływ wapnia do mięśni naczyń krwionośnych, co zmniejsza skurcz tych naczyń i obniża ciśnienie krwi.
  • Beta-blokery: leki, które hamują działanie adrenaliny i noradrenaliny, zmniejszając częstość skurczów serca i obniżając ciśnienie krwi.
  1. Powikłania:

Nieleczona lub niewłaściwie leczona nadciśnienie tętnicze może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak:

  • Choroba wieńcowa i zawał serca.
  • Miażdżyca tętnic i choroby naczyń mózgowych.
  • Niewydolność serca.
  • Niewydolność nerek.
  • Zaburzenia widzenia i uszkodzenie nerwu wzrokowego.
  • Problemy z erekcją.

Dlatego też ważne jest regularne monitorowanie ciśnienia krwi oraz leczenie nadciśnienia tętniczego zgodnie z zaleceniami lekarza.

Jakie mogą być powikłania nadciśnienia?

Nieleczona lub niewłaściwie leczona nadciśnienie tętnicze może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak:

  1. Choroba wieńcowa i zawał serca: Nadciśnienie tętnicze zwiększa ryzyko wystąpienia choroby wieńcowej, która może prowadzić do zawału serca.
  2. Miażdżyca tętnic i choroby naczyń mózgowych. Podwyższone ciśnienie krwi może uszkadzać ściany tętnic, co może prowadzić do powstawania blaszek miażdżycowych, a w konsekwencji do zwężenia lub zamknięcia tętnicy. To z kolei zwiększa ryzyko udaru mózgu.
  3. Niewydolność serca. Podwyższone ciśnienie krwi może prowadzić do osłabienia serca, ponieważ serce musi pracować ciężej, aby pompować krew przez ciasne tętnice.
  4. Niewydolność nerek: Niekontrolowane nadciśnienie tętnicze może prowadzić do uszkodzenia nerek, które są odpowiedzialne za usuwanie toksyn i odpadów z organizmu.
  5. Zaburzenia widzenia i uszkodzenie nerwu wzrokowego. Wysokie ciśnienie krwi może prowadzić do uszkodzenia naczyń krwionośnych w siatkówce, co może prowadzić do zaburzeń widzenia lub nawet ślepoty.
  6. Problemy z erekcją: Nadciśnienie tętnicze może wpływać na funkcję erekcji u mężczyzn, co może prowadzić do zaburzeń życia seksualnego.

Dlatego też ważne jest regularne monitorowanie ciśnienia krwi oraz leczenie nadciśnienia tętniczego zgodnie z zaleceniami lekarza, aby zapobiec powikłaniom.

Nadciśnienie a ciąża

Nadciśnienie tętnicze w ciąży może być poważnym zagrożeniem dla zdrowia matki i dziecka. W ciąży może wystąpić tzw. nadciśnienie ciążowe. Czyli stan, w którym ciśnienie krwi wzrasta po 20 tygodniu ciąży u kobiet, u których wcześniej nie stwierdzono nadciśnienia tętniczego. Nadciśnienie tętnicze u kobiet w ciąży może prowadzić do wielu poważnych powikłań, takich jak:

  1. Przedwczesne porody: Nadciśnienie tętnicze zwiększa ryzyko przedwczesnych porodów.
  2. Upośledzenie wzrostu płodu: Nadciśnienie tętnicze może prowadzić do upośledzenia wzrostu płodu.
  3. Zespół HELLP: Zespół HELLP to rzadka, ale bardzo poważna choroba, która występuje u niektórych kobiet z nadciśnieniem tętniczym w ciąży. Charakteryzuje się to małopłytkowością, uszkodzeniem wątroby i objawami neurologicznymi.
  4. Przekrwienie siatkówki: Nadciśnienie tętnicze może prowadzić do powstawania zatorów w naczyniach krwionośnych siatkówki, co może prowadzić do utraty wzroku.

W przypadku kobiet, które planują ciążę lub są już w ciąży, ważne jest regularne monitorowanie ciśnienia krwi oraz konsultacja z lekarzem w celu wdrożenia odpowiedniego leczenia i zapobieżenia powikłaniom. Leczenie nadciśnienia tętniczego w ciąży zwykle obejmuje zmiany w diecie, ograniczenie aktywności fizycznej i stosowanie leków przeciwnadciśnieniowych, które są bezpieczne dla matki i dziecka.

Jak prawidłowo wykonać pomiar ciśnienia w warunkach domowych?

Pomiar ciśnienia krwi w warunkach domowych jest łatwy i szybki do wykonania, jeśli wykonany zostanie prawidłowo. Aby wykonać prawidłowy pomiar ciśnienia krwi w warunkach domowych, należy postępować zgodnie z następującymi krokami:

  1. Wybierz odpowiedni mankiet na nadgarstek lub ramię. Dla większości dorosłych osoby nadaje się mankiet o szerokości około 12-13 cm dla pomiaru na nadgarstku lub o szerokości około 13-15 cm dla pomiaru na ramieniu. Jeśli nie jesteś pewien, jaki mankiet jest odpowiedni dla Ciebie, skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
  2. Przygotuj ciśnieniomierz i sprawdź, czy jest on prawidłowo skalibrowany i działa poprawnie.
  3. Usiądź wygodnie w fotelu lub na krześle, opierając plecy o oparcie i trzymając stopy płasko na podłodze. Nie krzyżuj nóg i nie mów w trakcie pomiaru.
  4. Obejmij mankiet wokół nadgarstka lub ramienia, zgodnie z instrukcjami producenta.
  5. Uruchom ciśnieniomierz i poczekaj na wynik. Ciśnienie krwi składa się z dwóch wartości: skurczowej i rozkurczowej. Skurczowe to wartość ciśnienia, gdy serce skurczyło się i wypompowało krew do tętnic. A rozkurczowe to wartość ciśnienia, gdy serce jest w fazie rozkurczu, a krew wypełnia tętnice. Wynik zostanie wyświetlony na ekranie ciśnieniomierza.
  6. Zapisz wynik pomiaru, wraz z datą i godziną pomiaru.

Należy pamiętać, że przed pomiarami ciśnienia krwi należy unikać kofeiny, alkoholu i papierosów. A także powinno się unikać intensywnego wysiłku fizycznego. Pomiar ciśnienia krwi powinien być wykonywany regularnie, a wyniki powinny być porównywane z normami ciśnienia krwi dla wieku i płci. W przypadku podejrzenia nadciśnienia tętniczego lub innych problemów z ciśnieniem krwi, należy skonsultować się z lekarzem.

Powiązane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Sprawdź również
Close
Back to top button
System reklamy Test